اصول و ضوابط استفاده از هوش مصنوعی
با توجه به گسترش استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی و هوش مصنوعی مولد در فرایند های پژوهشی و نگارش علمی، شانزدهمین کنفرانس بین‌المللی توسعه پایدار و ساخت شهری، استفاده مسئولانه، شفاف و اخلاق مدار از این فناوری ها را مورد تأکید قرار می‌دهد. استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی به خودی خود موجب رد مقاله نخواهد بود؛ با این حال، مسئولیت کامل علمی و محتوایی مقاله همچنان بر عهده نویسندگان است.
۱. مسئولیت نهایی نویسندگان
استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی، نویسندگان را از مسئولیت بررسی و تأیید محتوای مقاله معاف نمی‌کند. نویسندگان موظف‌اند صحت علمی، دقت داده ها، استدلال ها، منابع و نتایج ارائه شده در مقاله را شخصاً بررسی و تأیید کنند.
۲. ممنوعیت تولید یا دستکاری داده‌های پژوهش
استفاده از هوش مصنوعی برای جعل، تولید، تحریف یا دستکاری داده ها، نتایج، تصاویر، نمودارها یا سایر شواهد پژوهشی به نحوی که ماهیت واقعی پژوهش را مخدوش کند، ممنوع است.
۳. صحت منابع و استنادها
ابزارهای هوش مصنوعی ممکن است منابع یا اطلاعات نادرست یا ساختگی تولید کنند. بنابراین، نویسندگان موظف‌اند تمامی منابع، ارجاعات، نقل‌قول ها و اطلاعات تولید شده یا پیشنهاد شده توسط ابزارهای هوش مصنوعی را به صورت مستقل بررسی کنند و از درج منابع غیرواقعی یا تأیید نشده خودداری نمایند.
۴. شفافیت در استفاده از هوش مصنوعی
در صورتی که استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی به‌طور معنا دار در تهیه، تحلیل، ترجمه، ویرایش یا تولید محتوای مقاله مؤثر بوده باشد، نویسندگان باید استفاده از آن را مطابق سیاست کنفرانس به صورت شفاف اعلام نمایند.
۵. هوش مصنوعی به‌عنوان نویسنده
ابزارهای هوش مصنوعی نمی‌توانند به‌عنوان نویسنده یا هم‌نویسنده مقاله معرفی شوند. نویسندگی مستلزم پذیرش مسئولیت علمی و اخلاقی اثر است و این مسئولیت صرفاً بر عهده اشخاص حقیقیِ نویسنده مقاله خواهد بود.
۶. محرمانگی و حفاظت از اطلاعات
نویسندگان باید در هنگام استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی، از بارگذاری اطلاعات محرمانه، داده‌های شخصی، داده‌های شناسایی‌کننده مشارکت‌کنندگان، اسناد منتشرنشده یا اطلاعاتی که افشای آن‌ها می‌تواند حقوق اشخاص یا سازمان‌ها را نقض کند، خودداری نمایند؛ مگر آنکه مجوز لازم برای چنین استفاده‌ای وجود داشته باشد.
۷. رعایت مالکیت فکری
استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی نباید موجب نقض حقوق مالکیت فکری دیگران شود. نویسندگان همچنان مسئول رعایت حقوق مؤلفان، صاحبان آثار، ناشران و سایر صاحبان حقوق نسبت به متون، تصاویر، داده‌ها و سایر منابع مورد استفاده هستند.
۸. استفاده از هوش مصنوعی در ویرایش و ترجمه
استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی برای ویرایش زبانی، اصلاح نگارشی، ترجمه یا بهبود ساختار متن، در صورتی که با اصول اخلاق علمی و مقررات کنفرانس مغایرت نداشته باشد، مجاز است. با این حال، نویسندگان باید محتوای نهایی را به‌طور کامل بررسی کرده و مسئولیت آن را بپذیرند.
۹. بررسی محتوای تولیدشده توسط هوش مصنوعی
نویسندگان موظف‌اند محتوای تولیدشده یا اصلاح‌شده توسط ابزارهای هوش مصنوعی را از نظر صحت علمی، سوگیری احتمالی، اصالت، انسجام و انطباق با منابع معتبر بررسی کنند. صرف تولید یک متن توسط ابزار هوش مصنوعی، دلیلی بر صحت علمی آن محسوب نمی‌شود.
۱۰. تخلف از ضوابط
در صورتی که استفاده از هوش مصنوعی منجر به جعل داده، تولید منابع ساختگی، سرقت علمی، نقض حقوق مالکیت فکری، ارائه اطلاعات نادرست یا سایر تخلفات پژوهشی شود، موضوع مطابق اصول اخلاق پژوهش و مقررات کنفرانس بررسی خواهد شد و می‌تواند منجر به رد مقاله یا لغو پذیرش آن شود.
استفاده مسئولانه از هوش مصنوعی، جایگزین تفکر علمی، قضاوت پژوهشگر و مسئولیت نویسندگان نیست. نویسندگان موظف‌اند اطمینان حاصل کنند که مقاله نهایی بازتاب‌دهنده پژوهش واقعی، قابل‌اعتماد و قابل‌دفاع علمی آنان است.
